Haftanın Anketi

15 Temmuz'da neredeydiniz?

Darbeci kovalıyordum
Evde pasaportumla bekledim
Markete makarna almaya koştum

Oylama ayın 25'inde biter kimse duymadık demesin...

Bunlar da ilginizi çekebilir

allah

aramice konuşan isa'nın çarmıha gerilirken
“tanrım  tanrım beni neden bıraktın / אלי אלי למה עזבתני”
diye yakardığı rivayet edilir. (bk: markos 15/34) 

burda tanrı anlamında kullanılan el (אל) sözcüğünün ibranice muadili de yine el (אל)'dir. örnekse yahveh, hz yakub'a seslenirken tanah'ta şöyle söyler: 
“ben tanrıyım; babanın tanrısı / אנכי האל אלהי אביך” (bk: tekvin 46/3)

aynı kelime arapçada il (إل) olarak karşımıza çıkıyor; ragıb isfahani, halife ebu bekir'in, yalancı peygamber müseyleme'yi eleştirirken şöyle söylediğini nakletmiştir:
"vallahi bu sözler tanrıdan değil / والله ما خرج هذا الكلام من ال" (bk: el müfredat)


ebu bekir'in tanrı anlamında kullandığı il (ال) sözcüğü, kadim arapçadan bir bakiye olmakla birlikte, sonraki dönemde görülen ilah (اله) kelimesinin de prototipidir! aslında daha doğru bir ifadeyle ilah kelimesi, eski arapçadaki il sözcüğünün geç dönemde ortaya çıkan mübalağa formudur demeliyiz...

 
bilindiği üzre islamda hilafet makamı çok değerli olduğundan, o makamda oturan kişinin ünvanı olan halifun/halif (خالِف) kelimesinin sonuna bir mübalağa eki olarak "te(ة)" getirilmiş ve halifetun/halifeh (خليفة) olmuştur... aynı şekilde tanrı anlamındaki ilun/il (ال) sözcüğü de sonuna gelen mübalağa/yüceltme ekiyle ilatun/ilah (الة) olur!
arapçada yuvarlak te(ة) harfi, cezm edildiğinde "h" sesiyle okunduğu için, taü'l mübalağa (yüceltme eki) olan bu harf zamanla he(ه) harfi ile karışmış ve böylece "ilahun/ilah (اله)" kelimesi ortaya çıkmış olsa gerektir...

bu kelimenin etimolojisiyle ilgili bir diğer ihtimal ise, sondaki -ah hecesinin müenneslik/dişilik eklentisi olabileceği yönündedir! şöyle ki; eski arapçada tanrı anlamına gelen il kelimesi, sonuna bir dişilik eki alarak ilatun (الة) olmuş ve bu sözcüğün sonu cezm edildiğinde ilah olarak okunduğu için, taü'l merbuta (dişilik eki) olan te(ة) harfi, zamanla he(ه) harfiyle karıştırılarak "ilahun/ilah (اله)" kelimesi ortaya çıkmış olabilir! 

kelimenin son harfi, taü'l merbuta (dişilik harfi) olsun veya taü'l mübalağa (yüceltme harfi) olsun, her halükarda zaid/fazla bir harftir. dolayısıyla bu kelimesinin ibadet etmek/tapınmak anlamındaki elehe yelehu fiili ile bir alakası bulunmaz! ilah isminin yalın hali olan il/el sözcüğünün manası için ise, iki ihtimalden söz edebiliriz: birincisi, ibranice "güç/kuvvet" anlamında eyl (איל) fiili, ikincisi ise arapçada "geri dönmek" anlamına gelen evl (اول) fiili... arapça olduğu düşünülürse il (ال): en geride olan, yani ilk/evvel anlamında bir isim olur.. bu noktada hz muhammed'in yaratılışın başlangıcını anlatırken söylediği "allah vardı ve onunla beraber hiç bir şey yoktu (كان الله ولم يكن شيء معه) " hadisi de hatırlanmaya değer...

herşeyi yaratan yüce yaradan.

' allah; yüce yaratıcının özel ismidir. bu isim, o'nun kemal, cemal ve celal sıfatlarının ifade ettiği anlamların tamamını kapsar. allah'ın diğer isimleri ise allah'ı tasvir eder.
allah özel isminin hiçbir dilde tam karşılığı yoktur. arapça ilah, türkçe tanrı, farsça hüda, ingilizce god, almanca gott kelimeleri "allah" kelimesi gibi özel isim değildir. bunlar, ilah, ma'bûd, rab gibi cins isimlerdir. allah kelimesi ikil ve çoğul yapılmaz. bu isim sadece hak ma'bûdu, varlığı zorunlu olan yaratıcıyı ifade eder. başka bir varlığa, allah ismi verilemez. yani allah'ın adaşı yoktur (meryem, 19/65). diğer isimler çoğul yapılabilir. ilahlar (âlihe), tanrılar, rablar (erbab) gibi. çünkü hak veya batıl ma'bûda tanrı, hüda, ilah denilebilir.
"allah" isminin çeşitli asıllardan türediği ileri sürülmüşse de "el-ilah" kelimesindeki hemze olan elifin düşürülmesiyle elde edildiği görüşü tercih edilmektedir. '